dogs

Δέσμευση παντοτινή

Ο Τζακ, ηλικίας περίπου 5 ετών, ημίαιμο λυκόσκυλο και ημιμόνιμος κάτοικος του πρώην στρατοπέδου Κόδρα, κάθε πρωί στις 10:00 αφήνει το κατάλυμα του και πηγαίνει στην Καλαμαριά. Στέκεται έξω από την πόρτα του Λάζαρου, ενός ηλικιωμένου ρακοσυλλέκτη και τον περιμένει υπομονετικά. Ο Λάζαρος ξεπροβάλλει και ξεκινάει την ημερήσια διαδρομή του με τον Τζακ κατά πόδας να συντονίζει τον κατά τ’άλλα γρήγορο βηματισμό του, με τις αργές κινήσεις του άντρα.
(φώτο: Αγγελική Καπόγλου)

Περνάνε όλη τη μέρα μαζί, τριγυρίζοντας στους δρόμους και ψάχνουν στα σκουπίδια. Όταν βραδιάζει επιστρέφουν στο αρχικό τους σημείο συνάντησης. Ο Τζακ περιμένει τον Λάζαρο να εξαφανιστεί πίσω από την πόρτα και επιστρέφει πίσω στο στρατόπεδο. Το επόμενο πρωί θα είναι και πάλι εκεί, έτοιμος για την επόμενη εξόρμηση. Δεν νομίζω πως ο Τζακ θα ζηλέψει ποτέ την δόξα του Χάτσικο, του λευκού Ακίτα που έχει περάσει στην ιστορία για την αφοσίωση του προς τον ιδιοκτήτη του. Δεν μου φάνηκε για σκύλος που θα ήθελε ένα μπρούτζινο άγαλμα, σαν αυτό που κοσμεί τον σιδηροδρομικό σταθμό Σιμπούγια στην Ιαπωνία, στο σημείο που ο Χάτσικο καρτερούσε για την επιστροφή του καθηγητή. Σε μία κινηματογραφική διήγηση της ιστορίας του ίσως να μην έλεγε όχι, αλλά ας είμαστε ειλικρινείς: πέρα από τις χαριτωμένες ομοιότητες των δύο αυτών περιπτώσεων, που υμνούν εξίσου την πίστη, τη συνέπεια και την αφοσίωση των σκύλων, η βασική τους διαφορά είναι πως ο Τζακ φέρει τον αντιεμπορικό χαρακτηρισμό του αδέσποτου. Είναι ένας από τους Άλλους.

Αύξηση των εγκαταλείψεων

Μιλώντας με την κτηνίατρο Αναστασία Παπαγεωργίου, υπεύθυνη στην Υπηρεσία Φροντίδας Αδέσποτων Ζώων του Δήμου Θεσσαλονίκης, επιβεβαιώνουμε πως τα τελευταία χρόνια υπάρχει σαφής αύξηση των αδέσποτων, που στην πλειοψηφία τους ήταν πρώην κατοικίδια (ή δεσποζόμενα;). Αυτό εξηγεί και γιατί πολλά από αυτά είναι ράτσας, καθώς είτε είχαν αγοραστεί ή υιοθετηθεί, ή ακόμα μπορεί να προέρχονταν από ιδιωτικές γέννες. Ο στόχος της συγκεκριμένης Υπηρεσίας είναι να επιτύχει την ομαλότερη συμβίωση των κατοίκων και των αδέσποτων μέσα στην πόλη. Η διαδικασία που ακολουθούν μετά από μία κλήση για έναν αδέσποτο σκύλο, είναι η περίθαλψη (όταν αυτή είναι απαραίτητη), ο εμβολιασμός, η στείρωση και η επανατοποθέτηση του σκύλου στην περιοχή που βρέθηκε. Όλα αυτά τα σκυλιά καταγράφονται και τους φοριέται και ένα συγκεκριμένο κολάρο, που συνήθως όμως μετά από λίγες μέρες εξαφανίζεται.

Η Σοφία Παπαγεωργίου, θετική εκπαιδεύτρια σκύλων μας εξηγεί τι κρύβεται πίσω από τις εγκαταλείψεις «Οι περισσότερες αγορές ή ακόμα και οι υιοθεσίες, χαρακτηρίζονται από συναισθηματική παρόρμηση της στιγμής και δεν αποτελούν μία σοβαρή και ώριμη απόφαση. Οι ιδιοκτήτες θεωρούν πως θα επιβληθούν εύκολα στον σκύλο τους, χωρίς να επενδύσουν τον χρόνο που απαιτείται ώστε να χτίσουν μία σχέση εμπιστοσύνης μαζί τους, προτιμούν τη σχέση εξουσίας, οπότε και απογοητεύονται εύκολα.»

Η Εύη Καλαϊτζίδου, διαχειρίστρια της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης “Νοιάζομαι” επιβεβαιώνει και αυτή με τη σειρά της πως οι εγκαταλείψεις έχουν αυξηθεί, καθώς όπως τονίζει οι στειρώσεις στον Δήμο Θεσσαλονίκης γίνονται εδώ και πολλά χρόνια, οπότε θεωρητικά θα είχε σταματήσει η αναπαραγωγή τους. Στις υιοθεσίες που γίνονται μέσα από την ΜΚΟ “Νοιάζομαι”, όπως και στις περισσότερες φιλοζωικές οργανώσεις, τηρούνται αυστηρά κριτήρια επιλογής των μελλοντικών ιδιοκτητών, ενώ στα σκυλιά έχει τοποθετηθεί και το απαραίτητο τσιπάκι. «Σε κάθε περίπτωση τους τονίζουμε πως αν κάτι συμβεί να φέρουν το σκυλί πίσω σε εμάς και να μην το αφήσουν στον δρόμο.»

Το προφίλ του Γουφ

Η εικόνα των αδέσποτων έρχεται σε αντίθεση, αλλά και παράλληλα συνυπάρχει με την υπόλοιπη καθημερινότητα της Θεσσαλονίκης. Στα πάρκα, στην παραλία, στις βόλτες, συναντάω όλο και περισσότερους νεαρούς ιδιοκτήτες σκύλων, πρόθυμους να συζητήσουν με τις ώρες για τις συνήθειες και τις συμπεριφορές των τετράποδων φίλων τους. Ακόμα όμως και από την οθόνη του υπολογιστή μου ενημερώνομαι για τα νέα τους. Πρόσφατα μάλιστα έλαβα ένα μέιλ με τίτλο: “Κάντε profile τους σκύλους σας να γίνουμε φίλοι.” Αφορούσε το application Woof, που όπως μαρτυράει η ονομασία του είναι ένα social network για ιδιοκτήτες σκύλων. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως οι πατούσες αποτελούν το νέο τρεντ.

Είναι κακό; Όχι απαραίτητα. Ακραίο; Ίσως. Κοινωνικό φαινόμενο; Ναι.

Από τη μία υπάρχει ένα κύμα ιδιοκτητών που έχουν συνειδητά αποφασίσει πως θέλουν τη συντροφιά ενός σκύλου. Προσπαθούν να είναι υπεύθυνοι, τα φροντίζουν, τους αφιερώνουν χρόνο, τα φωτογραφίζουν και τα παίρνουν μαζί τους όταν πηγαίνουν για καφέ. Είναι τα «Δικά μας» σκυλιά.

Τα «Άλλα» σκυλιά μάλλον, ανήκαν στη δεύτερη κατηγορία ιδιοκτητών. Ποιοι είναι αυτοί; Έκανα την ερώτηση στην Εύη Καλαϊτζίδου, και μου απάντησε πως δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο ηλικιακό, μορφωτικό ή κοινωνικό προφίλ αυτών που αγοράζουν ή υιοθετούν και στη συνέχεια αποφασίζουν να εγκαταλείψουν τα σκυλιά τους. Η Αναστασία Παπαγεωργίου μου διευκρίνισε πως ούτε στα σκυλιά που εγκαταλείπονται υπάρχουν κοινά σημεία αναφοράς, όπως για παράδειγμα το μέγεθος τους ή το αν είναι ημίαιμα ή όχι.

Μύθοι, αστικοί και μη

Όπως στα περισσότερα προβλήματα που δεν έχουν μία μαγική λύση, έτσι και εδώ το στοίχημα και η ελπίδα εναποθέτεται στη μελλοντική εξάλειψη του. Αυτή κρίνεται από τους αυριανούς ιδιοκτήτες που θα είναι συνειδητοποιημένοι, που θα γνωρίζουν τι συνεπάγεται η απόφαση «βάζω στη ζωή μου έναν σκύλο», ή έστω θα είναι πρόθυμοι να μάθουν. Στο μεταξύ, όσο περιμένουμε και επενδύουμε στο μέλλον και στην Παιδεία που πρέπει να αποκτήσουν οι Άλλοι, έχουμε τον χρόνο και για τη δική μας αυτοκριτική. Γιατί η φιλοζωία μας δεν γίνεται να περιορίζεται στις δικές μας πατούσες, όσο χαριτωμένες και αν είναι, όσα like και αν μαζεύουν. Μπορεί η βόλτα του σκύλου μας να έχει αναβαθμιστεί σε application, οι δραστήριοι φιλόζωοι όμως εξακολουθούν να είναι ταυτισμένοι στο μυαλό των περισσοτέρων με την ηλικιωμένη κυρία της γωνιακής μονοκατοικίας που δεν χαιρετούσε κανέναν, τρόμαζε τα παιδιά της γειτονιάς και ο μύθος έλεγε πως στο σπίτι της ζούσαν 153 γάτες. Ας σταματήσουμε να αναπαράγουμε στερεότυπα και ας φτιάξουμε το δικό μας προφίλ φιλόζωου. Αν μην τι άλλο, στον ψηφιακό κόσμο μπορούμε να το κάνουμε. Ας δοκιμάσουμε λοιπόν και στον Άλλον.

* Αδέσποτα και πρώην ημίαιμα είναι όλα τα σκυλιά της ομάδας των Therapy Dogs. Πρόκειται για μία ομάδα καταρτισμένων εθελοντών και εκπαιδευμένων σκύλων-θεραπευτών, που έχουν ως στόχο την μετάδοση της χαράς και της ικανοποίησης που προκαλεί η επαφή με τα σκυλιά, σε αυτούς που τη χρειάζονται λίγο περισσότερο. Για αυτόν τον λόγο, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, επισκέπτονται σωματεία και ειδικά σχολεία της Θεσσαλονίκης, όπου παιδιά ή ενήλικες με αναπηρίες, καλούνται να ασχοληθούν -σε όποιο βαθμό μπορεί και επιθυμεί ο καθένας- με τα σκυλιά του προγράμματος. Αν θέλετε, μπορείτε να τους γνωρίσετε από κοντά στο Bazar της ομάδας, που θα πραγματοποιηθεί στις 13 και 14 Δεκεμβρίου.
Info: Βιθυνίας 30, Κάτω Τούμπα. T: 6971 886 881Mail: info@therapydogs.gr

** Το 1978, ζητήθηκε από την Clarissa Baldwin, Διευθύνουσα Σύμβουλο της βρετανικής οργάνωσης Dogs Trust, να βρει ένα σλόγκαν για να αποτρέψει τον κόσμο από τις παρορμητικές αγορές κατοικίδιων. Το μήνυμα της ήταν απλό και χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα σε αντίστοιχες καμπάνιες: Ένα κατοικίδιο είναι για μια ζωή, όχι μόνο για τα Χριστούγεννα.

*** Μέσα στο 2014 άλλαξε ο νόμος για τα κατοικίδια (ν. 4039/2014). Μεταξύ άλλων, προβλέπεται πρόστιμο 30.000 ευρώ για κάθε περιστατικό κακοποίησης, βασανισμού, κακής ή βάναυσης μεταχείρισης ζώου, καθώς και για την εμπορία ή τη διακίνηση του μέσω διαδικτύου.

Say Something

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.